DNS, MX, SPF en DMARC in gewone taal
DNS, MX, SPF, DKIM en DMARC klinken als technische afkortingen, maar ze bepalen of je website bereikbaar is en of je zakelijke mail goed aankomt. In dit artikel leggen we in gewone taal uit wat ze doen en wat jij er als ondernemer mee moet.
In dit artikel
- DNS is het adresboek van je domeinnaam: het vertelt waar je website staat en waar je mail heen moet.
- Het MX-record bepaalt waar je mail wordt afgeleverd; klopt het niet, dan komt er geen mail binnen.
- SPF, DKIM en DMARC bewijzen samen dat een mail echt van jou komt, zodat je mail beter aankomt en oplichters je naam minder makkelijk misbruiken.
- Begin met DMARC op meekijken, controleer je instellingen op internet.nl en voeg nooit een tweede SPF-record toe.
Je hebt een domeinnaam, een website en een zakelijk mailadres. Alles werkt, tot je ineens hoort dat je offertes in de spam van een klant belanden. Of je wilt overstappen naar een andere mailaanbieder en iemand vraagt of je 'even de MX-records en het SPF-record wilt aanpassen'. Dan sta je met je oren te klapperen. Geen zorgen: dat overkomt bijna elke ondernemer. In dit artikel leggen we zonder vakjargon uit wat DNS, MX, SPF, DKIM en DMARC zijn, waarom ze ertoe doen en wat jij er zelf mee moet.
DNS: het adresboek van je domeinnaam
Elke computer op internet heeft een adres dat uit cijfers bestaat. Dat onthoudt niemand, daarom gebruiken we namen zoals jouwbedrijf.nl. Het DNS (Domain Name System) is het adresboek dat die naam vertaalt naar het juiste adres.
Bij jouw domeinnaam hoort zo'n stukje adresboek. Daarin staan regels die we DNS-records noemen. Elke regel vertelt het internet iets anders:
- waar je website staat (de server van je hosting);
- waar je e-mail moet worden afgeleverd;
- welke partijen namens jou mail mogen versturen;
- en soms nog wat extra's, zoals een bewijs voor Google of Microsoft dat het domein echt van jou is.
Die records staan bij de partij die je domeinnaam beheert, of bij de partij waar het domein naar 'wijst' voor DNS. Dat hoeft niet dezelfde partij te zijn als je hosting of je mail. Juist daardoor raken veel ondernemers het overzicht kwijt: de website staat hier, de mail daar, en het adresboek weer ergens anders.
De records die je het vaakst tegenkomt
Je hoeft ze niet uit je hoofd te kennen, maar het helpt als je ongeveer weet wat er staat als je in je klantpaneel kijkt.
- A-record (en AAAA-record): wijst je domeinnaam naar het adres van de server waar je website staat. Verhuis je je website naar nieuwe hosting, dan verandert meestal dit record.
- CNAME-record: een doorverwijzing van de ene naam naar de andere. Bijvoorbeeld www.jouwbedrijf.nl die naar jouwbedrijf.nl wijst, of een koppeling met een extern systeem.
- MX-record: vertelt waar mail voor jouw domein moet worden afgeleverd. Daarover zo meer.
- TXT-record: een tekstregel waarin allerlei afspraken en bewijzen staan. SPF, DKIM en DMARC staan allemaal in zo'n TXT-record (DKIM soms ook als CNAME).
MX: waar je mail wordt bezorgd
Het MX-record (Mail Exchanger) is het bordje 'post voor dit bedrijf graag hier afgeven'. Stuurt iemand een mail naar info@jouwbedrijf.nl, dan kijkt de mailserver van de afzender eerst in het adresboek van jouw domein: waar moet dit heen? Het MX-record geeft het antwoord, bijvoorbeeld de servers van Microsoft 365, Google Workspace of je hoster.
Klopt het MX-record niet, dan komt er simpelweg geen mail binnen. Afzenders krijgen dan een foutmelding terug, of de mail verdwijnt na een tijdje. Daarom is het MX-record het eerste waar we naar kijken bij een verhuizing van je domein of je mail. In ons artikel over domeinnaam verhuizen lees je hoe je dat zonder storing doet.
SPF: wie mag namens jou mailen?
Een mailadres vervalsen is helaas heel eenvoudig. Iedereen kan een mail sturen die er van buiten uitziet alsof hij van jouw adres komt. Daarom zijn er drie afspraken bedacht die samen bewijzen dat een mail echt van jou is. De eerste is SPF (Sender Policy Framework).
Met SPF zet je in je DNS een lijst van de partijen die mail mogen versturen met jouw domeinnaam als afzender. Denk aan:
- je mailaanbieder, zoals Microsoft 365;
- je website, als die bijvoorbeeld bevestigingsmails van een contactformulier of webshop verstuurt;
- je nieuwsbriefprogramma of boekhoudpakket, als dat facturen namens jou mailt.
Ontvangt een mailserver een bericht van jouw domein, dan controleert hij: staat de verzender op de lijst? Zo ja, prima. Zo nee, dan is de kans groot dat het bericht in de spam belandt of wordt geweigerd.
Let op: je mag maar één SPF-record per domein hebben. Een veelgemaakte fout is dat er bij elk nieuw systeem een extra SPF-record wordt toegevoegd. Dan klopt geen van beide meer. Een nieuwe verzender voeg je dus toe aan het bestaande record.
DKIM: een digitale handtekening onder elke mail
De tweede afspraak is DKIM (DomainKeys Identified Mail). Waar SPF kijkt naar wie de mail verstuurt, kijkt DKIM naar de mail zelf. Je mailaanbieder zet onder elk uitgaand bericht een onzichtbare digitale handtekening. In je DNS staat de 'sleutel' waarmee de ontvanger die handtekening kan controleren.
Klopt de handtekening, dan weet de ontvanger twee dingen: de mail komt echt van een systeem dat jij hebt goedgekeurd, en er is onderweg niets aan veranderd. Bij Microsoft 365 en Google Workspace zet je DKIM aan in het beheerscherm en voeg je daarna een of twee records toe aan je DNS.
DMARC: wat er moet gebeuren als het niet klopt
De derde afspraak is DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting and Conformance). Een lange naam voor een simpel idee: met DMARC vertel je de rest van de wereld wat ze moeten doen met een mail die zegt van jou te komen, maar die niet door de SPF- of DKIM-controle komt.
Je kiest daarbij uit drie standen:
- Alleen meekijken (in het record heet dat p=none): er gebeurt nog niets met verdachte mail, maar je krijgt wel rapporten over wie er allemaal mail verstuurt met jouw domeinnaam.
- In quarantaine (p=quarantine): mail die niet klopt, gaat naar de spammap van de ontvanger.
- Weigeren (p=reject): mail die niet klopt, wordt helemaal niet afgeleverd.
Het verstandige pad is om te beginnen met meekijken. Dan zie je in de rapporten of al je eigen systemen goed staan. Vergeet je bijvoorbeeld het boekhoudpakket dat facturen verstuurt, dan zie je dat terug voordat die facturen ineens worden geweigerd. Staat alles goed, dan schuif je stap voor stap door naar quarantaine en uiteindelijk naar weigeren. Pas dan is je domein echt beschermd tegen oplichters die zich als jou voordoen.
Waarom dit ertoe doet voor je bedrijf
Misschien denk je: mijn mail werkt toch gewoon? Dat kan best, maar er zijn drie goede redenen om dit toch in orde te hebben.
Je mail komt beter aan. Grote mailaanbieders zoals Gmail en Outlook zijn de afgelopen jaren veel strenger geworden. Google stelt SPF of DKIM inmiddels verplicht voor iedereen die naar Gmail-adressen mailt, en wie veel mail verstuurt, moet daarnaast ook DMARC hebben. Ontbreekt het, dan is de kans groter dat je offerte, factuur of orderbevestiging in de spam belandt.
Oplichters kunnen minder makkelijk jouw naam misbruiken. Phishingmails die zogenaamd van jouw bedrijf komen, met een nep-factuur of een verzoek om een betaling, zijn een bekend probleem. Met een goed ingestelde DMARC worden zulke mails door de ontvanger tegengehouden. Dat beschermt je klanten én je naam.
Het hoort er gewoon bij. De Nederlandse overheid heeft DMARC, SPF en DKIM op de lijst met verplichte standaarden gezet voor haar eigen organisaties. Werk je voor of met overheden of grotere bedrijven, dan wordt er steeds vaker naar gevraagd.
Zo controleer je zelf hoe je ervoor staat
Je hoeft geen techneut te zijn om een eerste check te doen. Op internet.nl vul je je domeinnaam of mailadres in. Je krijgt dan een overzicht van wat er goed staat en wat er ontbreekt, met uitleg erbij. Let vooral op de onderdelen over e-mail: staan SPF, DKIM en DMARC erin, en staat DMARC alleen op meekijken of al strenger?
Twee andere eenvoudige checks:
- Stuur een mail naar een privéadres, bijvoorbeeld een Gmail-adres. Komt hij in de spam terecht, dan is er waarschijnlijk iets mis met je SPF of DKIM.
- Vraag een overzicht van je DNS-records op bij de partij die je domein beheert. Zie je meerdere regels die beginnen met v=spf1, dan heb je de veelgemaakte fout van twee SPF-records te pakken.
De meest gemaakte fouten
- Een nieuw systeem koppelen zonder de DNS bij te werken. Je neemt een nieuw nieuwsbriefprogramma of webshop in gebruik en die gaat namens jou mailen, maar niemand voegt hem toe aan het SPF-record. Gevolg: die mails komen slecht aan.
- Twee SPF-records. Zoals hierboven beschreven: dan werkt geen van beide.
- DKIM nooit aangezet. Bij veel mailpakketten staat DKIM niet standaard aan. Het is een kwestie van één keer inschakelen en de records toevoegen, maar het wordt vaak vergeten.
- Meteen DMARC op weigeren zetten. Dan loop je het risico dat je eigen facturen of formuliermails worden tegengehouden. Begin altijd met meekijken.
- Records weggooien bij een verhuizing. Bij het overzetten van je domein of hosting gaat het MX-record of het SPF-record niet mee. Dan valt je mail uit, vaak zonder dat je het direct merkt.
Zelf doen of laten regelen?
Ben je handig en heb je toegang tot het klantpaneel van je domein, dan kun je veel zelf. De beheerschermen van Microsoft 365 en Google Workspace laten precies zien welke records je moet toevoegen. Werk wel voorzichtig: één verkeerde aanpassing kan je website of mail laten uitvallen.
Heb je je domein, hosting en mail op verschillende plekken lopen, of weet je niet zeker wat er allemaal namens jou mailt? Dan is het fijn als iemand het één keer goed uitzoekt en inricht. Dat doen we voor onze klanten bij het registreren of verhuizen van een domeinnaam, bij het inrichten van Microsoft 365 en als onderdeel van ons onderhoud en support. Wil je eerst weten hoe je website en domein er nu voor staan? Vraag dan een gratis websitecheck aan. Wil je weten wat het voor jouw situatie kost, dan kun je een offerte aanvragen.
Kort samengevat: DNS is het adresboek, MX zegt waar je mail heen moet, SPF zegt wie namens jou mag mailen, DKIM zet er een handtekening onder en DMARC bepaalt wat er gebeurt als het niet klopt. Staan die vijf goed, dan komt je mail beter aan en is het voor oplichters een stuk lastiger om zich als jou voor te doen.
Veelgestelde vragen over DNS, SPF en DMARC
Wat is het verschil tussen SPF, DKIM en DMARC?
SPF is een lijst van de partijen die namens jouw domein mail mogen versturen. DKIM is een digitale handtekening onder elke mail, waarmee de ontvanger kan zien dat het bericht echt van jou komt en onderweg niet is veranderd. DMARC bepaalt wat de ontvanger moet doen met mail die niet door die controles komt: alleen melden, in de spam zetten of weigeren.
Waarom komt mijn zakelijke mail in de spam terecht?
Vaak ontbreekt een SPF- of DKIM-record, of staat er een systeem dat namens jou mailt (zoals een webshop of boekhoudpakket) niet in je SPF-record. Grote mailaanbieders zoals Gmail en Outlook zijn daar steeds strenger in. Een check op internet.nl laat snel zien of deze instellingen in orde zijn.
Kan ik mijn website of mail kapotmaken door DNS-records aan te passen?
Ja, dat kan. Wijzig je bijvoorbeeld het A-record of het MX-record verkeerd, dan is je website of mail onbereikbaar tot het is hersteld. Maak daarom altijd eerst een overzicht of schermafdruk van de huidige records voordat je iets verandert, of laat het doen door iemand die er ervaring mee heeft.
Hoe lang duurt het voordat een DNS-wijziging werkt?
Meestal is een wijziging binnen een paar uur zichtbaar, maar het kan soms tot een dag of langer duren. Dat komt doordat servers over de hele wereld de oude gegevens nog een tijdje onthouden. Plan grotere wijzigingen daarom niet vlak voor een drukke periode.
Bronnen
Domeinnaam registreren
Registratie of verhuizing inclusief DNS-beheer, auto-renew en domeinslot. .nl vanaf €9,99 per jaar.
Bekijk domeinregistratie → DienstMicrosoft 365
Zakelijke e-mail, Office en Teams goed ingericht, inclusief migratie. Richtprijs vanaf €6 per gebruiker per maand.
Bekijk Microsoft 365 →Lees ook
Domeinnaam verhuizen zonder dat je website of mail uitvalt
Een domeinnaam verhuizen is zo gebeurd, maar als de DNS-instellingen niet goed meegaan, ligt je website of je mail…
WordPress specialist: waarom je professionele hulp nodig hebt
Een WordPress specialist maakt het verschil tussen een werkende website en een effectieve bedrijfstool. Voor…
Hoe kies je een webdesigner? 8 vragen + de rode vlaggen
Vijf bureaus, vijf prijzen, vijf totaal verschillende voorstellen. Hoe filter je de prutsers eruit voordat je een…
